Elinizde 45 saniyelik güzel bir yatay video var. Instagram’a koymak için kenarlarından kırpıyorsunuz ve ortaya bir şey çıkıyor: yazılar taşmış, karakterin yarısı kadraj dışında, logo görünmüyor. Dikey video bu şekilde üretilmiyor. Neyin farklı olduğunu yazalım.
Kadraj: alan kaybı değil, alan değişimi #
16:9’dan 9:16’ya geçtiğinizde görüntünün yaklaşık dörtte üçünü kaybediyorsunuz. Ama asıl mesele kayıp değil, kompozisyonun yön değiştirmesi.
Yatay kadrajda göz soldan sağa gezer; bilgi yan yana dizilir. Dikeyde göz yukarıdan aşağı iner; bilgi üst üste dizilmelidir. Bu yüzden yatay kurguda “solda ürün, sağda yazı” olan bir sahne dikeyde “üstte ürün, altta yazı” olarak yeniden tasarlanmalı.
Güvenli alan: platform arayüzü neyi kapatıyor? #
Dikey videoda ekranın tamamı size ait değil. Platformun kendi arayüzü belirli bölgeleri kapatıyor:
| Bölge | Ne kapatıyor | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Üst ~%10 | Durum çubuğu, hesap adı | Buraya yazı koymayın |
| Sağ kenar ~%15 | Beğeni, yorum, paylaş düğmeleri | Önemli görsel koymayın |
| Alt ~%20 | Açıklama metni, ses bilgisi, menü | Altyazıyı buradan yukarı alın |
Pratik sonuç: gerçek çalışma alanınız ekranın ortadaki yaklaşık %55’i. Altyazıları ve önemli görselleri bu bandın içine yerleştirmek gerekiyor. En sık yapılan hata altyazıyı en alta koymak — orası menüyle örtülüyor.
Videoyu telefonunuzda platformun kendisine yükleyip önizleyin. Bilgisayarda düzgün görünen altyazı, uygulamada menünün altında kalabiliyor.
İlk üç saniye #
Dikey mecralarda izleyici kaydırmaya devam edip etmeyeceğine ilk üç saniyede karar veriyor. Yatay videoda kabul edilebilir olan yavaş açılış burada ölümcül.
İşe yarayan açılışlar:
- Hareketle başlamak. Sabit bir kare ilk saniyede kaydırılıyor.
- Yazıyı hemen koymak. Sesi kapalı izleyen kişi ne izlediğini anlamalı.
- Sonucu önce göstermek. “Şu hale getirdik” diye başlayıp sonra süreci anlatmak.
İşe yaramayanlar: logo animasyonuyla açılış, yavaş kararma, “merhaba ben...” girişi.
Ritim: kesme sıklığı #
Dikey videolarda sahne değişimi yatay videolara göre belirgin biçimde daha sık oluyor. Yatay bir tanıtım videosunda 3-5 saniyede bir kesme normalken, dikeyde 1,5-2,5 saniyede bir değişim izleyiciyi tutuyor.
Bu, içeriği hızlandırmak anlamına gelmiyor — aynı bilgi daha çok parçaya bölünüyor. Tek sahnede söylenecek üç cümle, üç ayrı sahneye dağıtılıyor.
Altyazı zorunlu #
Sosyal medyada videoların büyük çoğunluğu sessiz izleniyor. Altyazısız bir dikey video, izleyicilerin çoğu için sessiz bir görüntüden ibaret.
Altyazı yaparken dikkat edilecekler:
- Otomatik altyazı araçları Türkçe karakterlerde hata yapıyor; çıktıyı elden geçirin.
- Satır başına 4-6 kelimeden fazlasını koymayın.
- Arka planla kontrast kurun — beyaz yazının arkasına koyu bir bant koymak en güvenlisi.
- Platform içi otomatik altyazıya güvenmeyin; videonun içine gömün.
WhatsApp’tan yazın, iki dakikada cevaplayalım. Fiyat sormak için formu doldurmanıza gerek yok.
Teknik ölçüler #
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Çözünürlük | 1080 × 1920 piksel |
| En-boy oranı | 9:16 |
| Kare hızı | 30 fps (hareketli içerikte 60) |
| Süre — Reels | 15-30 saniye |
| Süre — TikTok | 21-34 saniye |
| Süre — Shorts | 60 saniyeye kadar |
| Ses | Stereo, -14 LUFS civarı |
Yatay videodan dikey çıkarmak #
Elinizde zaten yatay bir video varsa üç seçenek var:
Basit kırpma. Ucuz ama genelde kötü sonuç veriyor. Sadece tek karakterin ortada durduğu sahnelerde kabul edilebilir.
Bulanık dolgulu yerleştirme. Yatay görüntü ortada, üstte ve altta bulanık dolgu. Hızlı çözüm ama alanın yarısı boşa gidiyor.
Yeniden kurgu. Sahneler dikey kompozisyona göre yeniden düzenleniyor. Doğru olan bu. Kaynak dosyalar elimizdeyse maliyeti düşük oluyor.
Siparişin başında “dikey sürüm de istiyorum” deyin. Animasyon dikey kompozisyona uygun tasarlanır ve iki sürüm birlikte üretilir. Sonradan istemek yeniden kurgu demek.
Maliyet #
| İş | Tutar |
|---|---|
| Sıfırdan dikey kısa video, 20 saniye | 2.409 ₺ |
| Mevcut projeye dikey varyasyon (baştan planlanmışsa) | Düşük ek |
| Yatay videodan dikey yeniden kurgu | Projeye göre |
| Üç platform için üç ayrı sürüm | Paket fiyat |
Sık sorulan sorular #
Aynı videoyu hem Reels hem Shorts’a koyabilir miyim?
Evet, ikisi de 9:16. Ancak TikTok ve Reels’te başka platformun logosu görünen videolar daha az yayılıyor; filigran kalmamasına dikkat edin.
Dikey video SEO’ya katkı sağlar mı?
YouTube Shorts, kanalınızın genel görünürlüğünü artırıyor ve uzun videolarınıza yönlendirme yapabiliyor. Web sitesi SEO’suna doğrudan etkisi sınırlı.
Kaç saniye ideal?
Reels ve TikTok için 15-30 saniye. 60 saniyeyi geçmemeye çalışın; tamamlanma oranı düşüyor.
Müzik telifi sorun olur mu?
Platform içi ses kütüphanesini kullanırsanız sorun olmaz. Kendi videonuza harici müzik gömerseniz telif uyarısı alabilirsiniz. Biz lisanslı müzik kullanıyoruz.
Özet #
Dikey video ayrı bir format, kırpılmış yatay video değil. Baştan dikey planlanan içerik hem daha iyi görünüyor hem daha ucuza mal oluyor. Reels ve TikTok videosu sayfamıza bakabilir, bize yazarak ücretsiz senaryo alabilirsiniz.
